Loading...

Sıcak bir yaz gününde, Kadıköy iskelesinden kalkan vapurdayız. İstikametimiz Heybeliada… Hafta içi olmasına rağmen vapurda adım atacak yer yok. Bir saat süren yolculuğumuz Kınalıada ve Burgazada yolcularını indirdikten sonra, vapurun Heybeliada iskelesine yanaşmasıyla son buluyor. İnsanlar, martılar, kediler ve köpekler sahilde iç içe. Derin maviye bakıp dinlenenler, dondurmasını yiyenler, bir an önce kendini Ada’nın serin sularına bırakmak isteyenler ve birbirine selam vermeden geçmeyen Ada halkı… Yanı başındaki İstanbul’un koşturmacasından uzakta sakin bir hayat!

Prens Adaları’nın ikinci büyük adası ve en yeşili olan Heybeliada (eski adıyla Halki), yaz aylarında İstanbul’a çok yakın bir kaçış noktası. Bir zamanlar Ada’da bakır madenin bulunduğu ve Yunanca bakır anlamına gelen Halki adının da buradan geldiği düşünülüyor. Heybeliada ismini ise heybeye benzeyen şeklinden alıyor.

Asırlık Köşkler
Sait Faik’in kitaplarından da bildiğimiz üzere Adalar, geçmişte Türk, Rum, Ermeni ve Musevi nüfusun iç içe yaşadığı; kozmopolit bir ruha sahipti. Tüm adalarda olduğu gibi Ada halkı geçimini çoğunlukla balıkçılıktan sağlardı. Bugünse yaklaşık 7 bin kişi Ada’da yaşıyor ancak yaz gelip de Adalar’ı çiçek kokusu sardığında nüfus 50 bini aşıyor. Kışın, Ada’nın rüzgârına dayanamayan ve ıssızlaşan Ada’da kalmaktan çekinenler yazın Ada hayatına geri dönüyor. Buna günübirlik ziyaretçiler de eklendiğinde kalabalık Ada manzarası ortaya çıkıyor.

Ada’nın en eski yapılarından biri olan Aziz Nikola Rum Ortodoks Kilisesi (Hagios Nikolaos), bir Bizans kilisesinin yıkıntısı üzerine, 1857 yılında kurulmuş. Kilise, neredeyse tüm erkeklerin denizci ya da balıkçı olduğu bir adaya uygun olarak, denizcilerin koruyucu azizi olan Aziz Nikola’ya adanmış. Bu görkemli yapı 1894’teki depremde hasar görmüş ancak kısa süre sonra onarılmış.

Kiliseyi ardımızda bıraktığımızda etrafımızı çepeçevre kuşatan, birbirinden güzel renkli köşklerin albenisine kapılıyoruz. Bu güzel yapılar bazen bizi yolumuzdan ediyor; kendimizi yanı başlarındaki merdivenleri tırmanırken buluyoruz. “Kim bilir burada ne hayatlar yaşandı” demeden geçemiyoruz.

Adada Bir Sahaf
Ada son yıllarda açılan yeni mekânlarla da farklı bir çehre kazanmışa benziyor. Yolumuzun üzerindeki Heybeli Sahaf bunlardan biri. Sahafın İstanbul’un kalabalığından kaçıp buraya sığınan sahibi ise dünyaca ünlü şairimizin ismini taşıyor: Nazım Hikmet. Sahafı gezdiğinizde çok fazla ilk baskı ve imzalı kitapla karşılaşıyorsunuz. Hatta öyle ki mekân bir sahaftan çok zamanla okurların buluşma noktası haline de gelmiş. Sahafla paralel caddelerde Kadıköy ve Beyoğlu’nda sıkça karşılaştığımız yeni nesil birkaç kafe görüyoruz.

Bu sokak üstündeki İsmet İnönü Müzesi’nde ise hummalı bir restorasyon çalışması var. İsmet İnönü’nün 1950’lerden sonra tatil için geldiği köşk, günümüzde müze olarak ziyaret edilebiliyor ancak şu sıralara tadilatta olduğu için ziyarete kapalı. Müzedeki mobilyalar Atatürk tarafından hediye edilmiş. Ayrıca bu ünlü köşkün bahçesinde yaz aylarında konser ve atölye çalışması gibi çeşitli etkinliklerin düzenlendiğini öğreniyoruz. Aynı sokak üstünden dik bir merdivenle veya Ada’nın daha yukarısındaki yollardan ulaşılabilen Hüseyin Rahmi Gürpınar Müzesi ise ömrünün son 31 yılını Ada’da geçiren ünlü yazarın anısını yaşatıyor.

Önümüzdeki faytonların ve bisikletlilerin peşinden, adanın güneybatı ucunda yer alan Çam Limanı bölgesindeki Ümit Tepesi’ne yürüyoruz. Burada Heybeliada’nın yalnız manastırı; Terk-i Dünya Manastırı ya da bilinen adıyla Heybeliada Aya Triada Manastırı ve Ruhban Okulu bulunuyor. 1860’larda genç bir keşiş tarafından keşişhane olarak kurulan manastır, 1890’da deprem sonucu yıkılmış; 1954’te ise bir psikopos tarafından restore edilerek günümüzdeki halini almış. Eskiden dünya hayatıyla ilişkisini kesmek isteyen keşişler buraya gelir, uçurumun kenarındaki bu manastırda inzivaya çekilirmiş. Keşişler terk-i diyar ettiği için de manastır zamanla bu ismi almış. Ziyarete açık olan yapı; sınıflardaki uzun tahta sıralar arasında ve kara tahtaların önünde geçmişe yolculuk yaşatıyor. Okulun şimdilerde yeniden düzenlenen tematik bahçesindeki masmavi tavus kuşları da görülmeye değer.

Söz Adalılarda
Ada halkı kendine has… Kimi birkaç kuşaktır Adalı kimi de sonradan yerleşmiş. Görkemli evlerin arasından alışveriş poşetleriyle yokuş tırmanan 60’lı yaşlardaki bir hanımefendi; “Doğma büyüme Adalıyım” diyerek söze başlıyor ve devam ediyor: “Eskiden Adamız güzeldi. Tabii şimdi de güzel ama kalabalık sürekli artıyor ve her şey değişiyor.”

Dükkânının önünde oturmuş, İstanbul’a gidince alınacaklar listesi hazırlayan 72 yaşındaki elektrikçi Muharrem Bey’e ise; “Ben Heybeliada’ya 1972’de geldim, neredeyse 50 yıl olacak, o zamandan beri buradayım” sözleriyle hikâyesini anlatmaya başlıyor: “Adamız çok güzel, her bakımdan İstanbul’un en güzel yeri. Bana ‘İstanbul’u sana vereceğiz’ deseler, buranın bir karış toprağına değişmem.”

Adadaki sayfiye yaşantısının en güzel kısmı ise deniz olsa gerek. Ancak Adalılar, bu konuda bir hayli sıkıntılı. Adadaki plajların artık neredeyse tamamı ücretliymiş. Günü birlik bisiklet kiralayan Ekrem Bey, “Yani misafirim geldiğinde onları denize götüremeyeceğim. Ayrıca denizde eskisi gibi balık da yok. Eskiden iskelede oturduğumuz yerden balıkları seyrederdik, şimdi nafile. Her şey fotoğraflarda kaldı” deyip geçmişi özlemle anıyor.

2019-06-28T20:19:41+03:00

This Is A Custom Widget

This Sliding Bar can be switched on or off in theme options, and can take any widget you throw at it or even fill it with your custom HTML Code. Its perfect for grabbing the attention of your viewers. Choose between 1, 2, 3 or 4 columns, set the background color, widget divider color, activate transparency, a top border or fully disable it on desktop and mobile.

This Is A Custom Widget

This Sliding Bar can be switched on or off in theme options, and can take any widget you throw at it or even fill it with your custom HTML Code. Its perfect for grabbing the attention of your viewers. Choose between 1, 2, 3 or 4 columns, set the background color, widget divider color, activate transparency, a top border or fully disable it on desktop and mobile.