Loading...

Güneşli bir günde Empire State binasının tepesinde durup, güneş batar ve şehir ışıkları gece gökyüzünü yavaşça aydınlatmaya başlarken New York şehrini seyrettiğinizi hayal edin. Mercedes-Benz’in iç tasarım şefi olan Hartmut Sinkwitz, “Işığın gizemli bir niteliği var” diyor. “Özellikle gece vakti duygularımızı canlandırarak özel bir ruh hali yaratabiliyor.” Bu söz, Empire State Binası’nın tepesinde gün batımında olduğu kadar, yeni A-Serisi’nin içinde de geçerli.
Sinkwitz ve ekibi, kendi ortam ışıklandırması konseptlerini geliştirirken akıllarında bu tip senaryolar vardı. Sinkwitz bunu; “Otomobilin içinde hayat dolu ve renkli bir dünya yaratmak istedik” diye açıklıyor ve ekliyor: “Işık bizi iyi bir ruh haline sokar ve aynı zamanda kendimizi güvende hissetmemizi sağlayabilir.”

Işık fiziksel bir olay, ama insanlar için her şeyden önce güçlü bir duyusal uyarıcı. Mutlu olmak ve hatta hayatta kalmak için ona ihtiyaç duyuyoruz. Işık olmazsa hayat da olmaz. Dahası, ışık vitaminlerin ve “mutluluk hormonu” olarak bilinen serotoninin üretilmesini sağlıyor. Bazı enlemlerde ışık, çölde su kadar ender bulunabiliyor. Uzun ve karanlık bir İskandinav kışından sonra güneş ufuktan göründüğünde, insanlara uzun zamandır beklenen bir sıcaklık ve enerji veriyor.
Ama elbette iyi bir şeyin de zararları yanları olabilir. Örneğin güneş yanıkları… Bu nispeten zararsız bir yan etki. Dijital dünyanın, telefonlarımıza ve bilgisayar ekranlarımıza bakarak sürekli maruz kaldığımız yapay ışığı ise çok daha zararlı yan etkilere neden olabiliyor. Gözlerimiz, yalnızca gün ışığı spektrumunda değil, dijital ekranlarımızda da yaygın bir biçimde bulunan uyarıcı mavi ışığa karşı özellikle duyarlı. Uyku döngülerimizi düzenleyen melatonin hormonunu baskıladığı için, uyumadan önce e-maillere yanıt verip Instagram’da gezdiğimizde sabah daha az dinlenmiş hissederek uyanırız. Apple gibi şirketler bu duruma karşı önlemler aldı; pek çok yeni akıllı telefonda mavi ışığı filtreleyen bir gece modu bulunuyor. Bu anlamda dijital dünyada ışıkla sağlıklı ilişkiyi korumak için öğrenmemiz gereken hâlâ çok şey var.

Yapay iç mekân gün ışığı

Daimler tarafından görevlendirilen bir ekibin yakın zamanda gösterdiği üzere, yapay mavi ışığın olumlu bir şekilde kullanılması da mümkün. Ekip, kamyon kabinlerinin tavanına monte edilecek bir yapay ışık sistemi geliştirdi. “Daylight+” adını verdikleri bu teknoloji, gün ışığını taklit ederek daha parlak ve iç açıcı bir atmosfer yaratıyor. Bu sistemin, sürücülerin performansını ve konsantrasyonunu artırarak, yol güvenliğine katkıda bulunduğu tespit edildi.
Çok hassas ışık koşulları yaratmanın başka yolları da var. Almanya, Stuttgart’taki Fraunhofer Enstitüsü’nde İnsan Faktörleri Mühendisliği Direktörü olan ve Mercedes-Benz’le pek çok kez işbirliği yapan Harald Widlroither, “Dijital teknolojiler buradaki motive edici güç” diyor ve ekliyro: “Işığı dizginlemek ve manipüle etmek daha kolay hale geldi, bu da fikirlerimizi gerçeğe dönüştürebilmemize izin veriyor.” Bununla birlikte, ışığın insanlar üzerindeki etkilerini objektif bir şekilde ölçebilmek her zaman mümkün değil.

Subjektif etkiler

Genellikle mavi ışığın uyarıcı, kırmızı ışığın ise sakinleştirici bir etkisi var. Ama bu herkes için geçerli değil. Fraunhofer Enstitüsü’nde Widllroither’in meslektaşı ve ‘Ergonomi ve Taşıt Etkileşimi’ departmanından sorumlu olan Isabel Schöllhorn, “Fizyolojik etki, duygusal etkinin tam aksi yönde olabilir” diyor. Schöllhorn’un araştırma alanlarından biri, dinamik ışıklandırmayı stresi azaltmak için kullanmanın yollarını keşfetmek. Herkesin kendine özgü ihtiyaçları olduğu düşünüldüğünde bu kolay bir görev değil. Widlroither, “Kesin olan bir şey var” diyor: “Yapay ışık ergonomik veya pratik nitelikleriyle, yarattığı atmosfer ile ilişkilidir. Örneğin eğer bir sandalye hoşuma giderse, üzerinde otururken rahatsızlık hissetmem daha uzun sürer.”
Işığın, bilimsel olarak incelemenin zor olduğu bir yönü var: Hartmut Sinkwitz ve ekibine ilham veren duygusal gücü. Ekibin aklında, ışığı içine girenleri etkileyen kutsal mekânlar yaratmak için kullanan James Turrell gibi sanatçılar vardı. Işığın duygusal yönü, ışığın binalara şiirsel bir nitelik verdiğine inanan mimar Norman Foster’a da ilham vermişti.

Işık olmadan gölge olmaz

Hartmut Sinkwitz bu fikre katılıyor. “Mükemmel bir sanat eseri, ışıkla gölge arasındaki karşılıklı etkileşimin bir ürünüdür. Bütün büyük ressamlar bunu son derece hassas bir şekilde kullandı.” Işık ve gölge Yeni A-Serisi’nin iç alanında da en başından beri temel unsurlardı. Sinkwitz, “Otomobilin içinde sihirli bir atmosfer yaratmak için birbirleriyle etkileşime giriyorlar. Bu alışageldiğimizden çok daha üstün bir yaklaşım” diye açıklıyor ve ekliyor: “Şekiller ve ışıklandırmanın kombinasyonu, birlikte ve birbiri için var olan heykeller oluşturuyor.” Usta tasarımcı, iç mekânı tamamlayan şeyin, ışıkla gölgenin bu karşılıklı etkileşimi olduğunu söylüyor. Bunun ardından bize ışığın gücünü ilk kez fark ettiği anı anlatıyor.
“Ben çocukken, ailem beni Venedik’te bir gece dışarı çıkardı. Bu hâlâ en sevdiğim hatıralarımdan biridir: Limanın ve binaların aydınlatılmış ön cephelerinin yansımaları bir yandan suyu alev alev yakarmış gibi görünürken, öte yandan da mekâna sıcaklık ve hayat getiriyordu.” Bu deneyim Sinkwitz’te o kadar kalıcı bir izlenim bıraktı ki, aynı deneyimi kendi çocukları için de tekrarladı. Bize özel olarak ilham verici bulduğu bir fotoğraf gösterdi. Bu, Usedom adasındaki bir kumsalın alacakaranlıkta çekilmiş bir fotoğrafı. Böyle anlar bizi daha dikkatli mi yoksa daha gevşek hale mi getirir bilinmez, ama bunu deneyimlemek kesinlikle bizi daha mutlu kılıyor.

Mercedes-Benz’in İç Tasarım Direktörü Hartmut Sinkwitz, büyük şehirlerin ışıklarından ilham alıyor. Yeni A-Serisi’ndeki ortam ışıklandırması, kişiselleştirilebilen veya 10 farklı renk şeması oluşturmak için birleştirilebilen 64 farklı renkten oluşuyor. Hartmut Sinkwitz’in tasarım ekibi işin en başından itibaren ışıkla gölge arasındaki karşılıklı etkileşime özel bir dikkat gösterdi.

2019-02-19T14:54:54+03:00

This Is A Custom Widget

This Sliding Bar can be switched on or off in theme options, and can take any widget you throw at it or even fill it with your custom HTML Code. Its perfect for grabbing the attention of your viewers. Choose between 1, 2, 3 or 4 columns, set the background color, widget divider color, activate transparency, a top border or fully disable it on desktop and mobile.

This Is A Custom Widget

This Sliding Bar can be switched on or off in theme options, and can take any widget you throw at it or even fill it with your custom HTML Code. Its perfect for grabbing the attention of your viewers. Choose between 1, 2, 3 or 4 columns, set the background color, widget divider color, activate transparency, a top border or fully disable it on desktop and mobile.